Teorie, jak to bywa, są dwie: bajkowa i, ekhm, naukowa. Oceńcie je sami: Księżniczka Wanda wiedziała już, jaki czeka ją los i znała jest jedyny sposób, by go uniknąć. Kraków nie wydawał się jednak dobrym miejscem: Wanda wyobrażała sobie miejską…
W Biblii stoi coś niecoś o Mędrcach ze Wschodu, którzy przybyli złożyć hołd nowonarodzonemu w Betlejem dzięcieciu. W Biblii nie zachowała się jednak historia o tym, jak na trzech monarchów napaść mieli zbóje Madeja. Na szczęście prawdę o tym wydarzeniu…
Dokładnie 345 lat temu, w piątek, 13 listopada Roku Pańskiego 1680 zostaje ochrzczony pierwszy syn wójta Janowic k. Frydka. Na nazwisko ma Fuciman, na imię dostaje Ondrzej. Podobno wójt długo nie mógł mieć dzieci. Podobno kiedy modlitwy nie działały, o…
Wyjście sekretnego tunelu z cieszyńskiego zamku? Jaskinia, w której zbój schronił się przed pościgiem? A może miejsce, gdzie ukrył swoje skarby? Czym jest tajemnicza dziura w cieszyńskim rezerwacie ‘Kopce’? Miejscowe podania obstawiają dwa ostatnie typy. Według niektórych jeśli dobrze tam…
Tak, liczne cieszyńskie bajki nie pozostawiają wątpliwości – utopce przechodzą na emeryturkę. W zbiorach Józefa Ondrusza czytamy na przykład o utopcu Bernardzie ze Stonawy, który z racji podeszłego wieku był ‘na wymowie’ i topieniem już się nie parał. Przyjaźnił się…
Góry Szałas, Kozubowa i Rówina przybliżą się ku miastu i zasypią je na wieki… Wcześniej, na odgłos anielskich trąb, Jabłónków zaleją wody Olzy i Łomnej! Taki lokalne proroctwo zapisał Bogumił Hoff, ‘odkrywca Wisły’, podczas swoich podróży na Śląsk Cieszyński. W…
Dobry bób jest dobry – wiemy to my, teraz, u szczytu bobowego sezonu, wiedzieli to i nasi przodkowie. Bób w cieszyńskich bajkach pojawia niemal tak często, jak utopce: Istebniański siłacz Małyjurek po pokonaniu słynnego madziarskiego zapaśnika w Cieszynie, jako zapłaty…
Sprawa nabiera rumieńców, gdy dodamy, że w XX wieku Dobka funkcjonowała też jako ‘Dóbka’, a za Dobką właściwą znajduje się Dobka Ślepa. Czy tam Ślepa Dóbka. Niedawno dowiedzieliśmy się, że nazwa ‘Pierściec’ wcale nie pochodzi od piersi. Gdy pochylimy się…
Ze śląskocieszyńskich magicznych podań najbardziej lubię te krótkie i proste, bezpertensjonalne i raczej pozbawione morałów. Wspominałem o tym wiele razy: wiele z nich to żadne bojki do dziecek. To proste historie z życia, w które dawniej (choć wcale nie bardzo…
A od czego pochodzi nazwa Nierodzim? Teorie są trzy: dwie językoznawcze i jedna bajkowa. Ta bajkowa zapewne jest prawdziwa, te językoznawcze to jakieś bajki: TEORIA 1 Nierodzim to nazwa dzierżawcza od imienia ‘Nierodzim’. Że niby jakiś włościan, czy tam pierwszy…
