Your blog category
Jedyna słuszna mapa Księstwa Cieszyńkiego, ekh, przepraszam, Olzia. Która strona Olzy jest druga? Czym jest “Zaolzie” i jak ma się ono do tajemniczej krainy “Podbeskidzia”? Dzisiaj jakby mniej bajkowowo, ale nie mogłem już dłużej ignorować internetowych sporów pod postami moimi…
Cieszyńskie utopce nie chcą, żebyś wiedział o tym zielu! Jeden prosty sposób na bezpieczeństwo: Czym jest tulija? Wszyscy wiemy, co utopiec może. O kilku sposobach na skuteczną obronę przed nim pisałem wcześniej. Jednym z nich był ziele zwane po naszymu…
Strach rozkopywać. Byli tacy, co próbowali. Szwedzki Kopiec to pamiątka, jedna z wielu na Śląsku Cieszyńskim pozostawiona przez szwedzkie wojsko w czasach wojny trzydziestoletniej. (nie potopu!) Według naszych podań pochowano tam wielu poległych żołnierzy, a być może nawet zmarłego syna…
Słyszymy o tym czasem: zdarza się w dalekich i obcych krajach. Rodzina karze śmiercią za złamanie społecznego tabu. Ofiarami padają zwykle kobiety. Mord honorowy. Okazuje się, że temat nie jest obcy cieszyńskim podaniom. Jeżeli przynosi to komuś ulgę, to zdarzał…
W Polsce Pudzian walczył z Najmanem, a były premier Kazimierz Marcinkiewicz zmierzył się w ringu z Rafałem Collinsem. A co, gdyby stworzyć cieszyńsko-bajkową wersję KSW? Ondraszek vs Janosik? Fajermón vs Utopiec? Byłoby to ciekawe. Na szczęście z naszych bajek znamy…
Cieszyńska bajka z Birmy? A może birmańska bajka z Cieszyna? Wiele z popularnych na Śląsku Cieszyńskim bajek i podań pochodzi prosto stąd. Wiele z nich jest znane w naszej części Europy lub na całym kontynencie: Tomcio Paluch, Muzykanci z Bremy,…
Jeszcze na początku XX wieku wierzono w nie powszechnie i szczerze. A dziś? Kto ostatnio widział utopca? Co się z nimi stało? Kiedyś żyły w każdej rzeczce i potoczku. Okazuje się, że powodem ich zniknięcia może być ingerencja człowieka w…
Wszyscy znają legendę o Cieszyniance. Wielu wie, że nie może ona być w całości prawdą. Ale czy jest stuprocentową bujdą? Otóż wygląda na to, że niekonieczne. Oficjalnie było tak: – W czasie wojny trzydziestoletniej (nie szwedzkiego potopu!) Szwedzi zajęli Cieszyn.…
Sztuczno inteligencja na isto nima stela. Spytałem Chat GPT czy zna legendę o cieszyniance. Odpowiedział, że i owszem. Jego wersja jest do wglądu poniżej. Kto powie co pokręcił? Albo nie, niech będzie łatwiej: kto powie, czego nie pokręcił? A jak…
Utopce ich nienawidzą! Stosuj je latem. Jak bezpiecznie cieszyć się kąpielami i chronić przed atakiem utopca siebie i swoich bliskich w sezonie wakacyjnym? Babcia zawsze mi powtarzała, że bezpiecznie do wody wejść można dopiero po Nocy Świętojańskiej (23-24.06). Inni twierdzą,…
Jest noc z 31 marca na 1 kwietnia Roku Pańskiego 1715. W świadniowskiej karcznie niedaleko Frydka jest głośno. Zbóje mają gest: leje się wino, pachnie pieczony prosiak, tańcują wiejskie dziewuchy. Nikt nie przeczuwa, że zabawa skończy się przed czasem. Skończy…
Juraj mógłby Ondrzejowi czyścić buty, a jeśi ktoś ma co do tego wątpliwości, to niech rozwieje je nasza infrogafika 😉
Sam widziałem. Wybrałem się rowerem do Karviny, żeby to sprawdzić: Wychodzące na Cieszyn okna na wieży są już odmurowane. A czemu wcześniej je zamurowano? Bo dźwięk dzwonu przeszkadzał księżnej na cieszyńskim zamku. Nie dlatego, że był głośny lub brzydki. Wręcz…
Być może wiślańskie bajki o utopcach to wcale nie bajki? „Z topielcem (upiorem) niemal każdy starszy miał już do czynienia” pisał z Wisły w latach osiemdziesiątych XIXw. Hoff. W swoim „Lud Cieszyński. Obraz entograficzny” wrzucił utopce do rozdziału ‘”Przesądy i…
Kropka nad Z robi różnicę! Kto pamięta, jak nazywał się Hażlach przed końcem roku 1996? > > > > > > Tak, HaŹlach! Na zrozumiały wniosek mieszkańców ‘Ź’ w nazwie gminy zostało zmienione na ‘Ż’. Ale czy słowo to pochodzi…
Dziś Dzień Matki. No to i bajka stela na Dzień Matki: (poniżej wersja skrócona, na zdjęciach wersja opowiedziana przez Józefa Jeżowicza ze zbioru prof. Kadłubca w “Tak sie u nas opowiado”. Krążą jeszcze inne wersje. Czy ktoś kiedyś jakąś słyszał…
Księża na wszystko mają wyjaśnienie proste i nudne: nocznice – dusze pokutujące, fojermóny – dusze pokutujące nawet utopce – a jakże – dusze pokutujące! Czytam sobie nasze podania stela i co rusz jakiś farorz wyjaśnia tam wiernym, skąd wziął się…
Macie tak, że czegoś Wam trzeba i nagle przybiega ten wysoki facet z płomieniem zamiast głowy? Ja też nie. Kiedyś Fojermóny spotykało się częściej. Teraz już ponoć ich nie ma. Fojermón/Świetlok to cierpiąca dusza kogoś, kto nigdy nikomu nie podziękował.…
I co ma do tego Cysorz? Było to tak: Na Śląsku Cieszyńskim dobrze się żyło za Franciszka Józefa. Toteż jeden baca na swoim szałasie napisał sobie. „Tu się żyje bez starości” (bez zmartwień). Pewnego razu cesarz w przebraniu wybrał się…
Stela! Cóż, przynajmniej te nasze. W szerszej, głównie słowiańskiej, mitologii utopce mają bardziej ponure pochodzenie: utopcem stawał się utopiony człowiek, często samobójca lub nieochrzczone dziecko. Według innych wierzeń, utopce, jako stwory ze świata podziemi, powstały z gliny lub wodnego mułu.…
