Your blog category
ul. Wyższa Brama w Cieszynie. Dawniej był tam zajazd, dziś jest restauracja i cukiernia o dumnej nazwie. Czy uprawnionej? Według popularnej wersji zatrzymał się tam Jan III Sobieski po drodze na Wiedeń. Znowu ten Sobieski! W cieszyńskich podaniach wyskakuje on…
Wszyscy wiedzą, skąd wzięła się Studnia. Niewielu wie, skąd wzięła się o niej legenda. Nie będę powtarzać historii o trzech braciach, synach polskiego króla i spotkaniu po latach przy źródle i radości, od której nazwę wzięło miasto. Znamy to. Przykro…
Skandal! 341 lat po bitwie i Sobieski w drodze na Wiedeń wciąż omija Cieszyn, za nic mając wszystkie nasze bajki i legendy! PKP do spółki z ČD ewidentnie nie słyszało ani o ustrońskim dębie, pod którym Jan III rzekomo uciął…
Rzadko w cieszyńskich bajkach pojawiają się dwa magiczne stwora naraz. Podanie z Nydku, opracowane przez Jurę z Gróniczka, jest wyjątkowe pod wieloma względami* Przede wszystkim, nie występują w nim ludzie. Żadni. Same utopce. No i nasze nocznice/bandurki, czyli polskie błędne…
Jeden prosty i sprawdzony sposób stela– nocznice go nienawidzą! O tym, czym są nocznice/bandurki pisałem w poprzednim poście. Dzisiaj porady praktyczne: jak przeżyć ich atak? Ucieczka to najlepsza taktyka, ale tylko jeśli jesteś blisko chałpy – wtedy do środka! Pokręcą…
„(…) jeny trza było gwzidnyć na dwóch palcach a już (…) tak obstompiły człowieka, a jyny „pódź se mnon”, „pódź se mnon”, tu je piekny chodniczek”, to się zdało takiemu że (…) po nejszumniejszej ceście idzie a ony go smykały…
Nic się nie klei, głupia historia, bajka, na pewno zmyślona: Otóż przyjeżdża do wsi Mistrzowice pod Cieszynem jakiś obdartus i najmuje się do pracy u miejscowego gospodarza. Gospodarz musi odrabiać pańszczyznę, więc bierze swojego nowego pachołku na pańskie pole. Na…
Cóż, trudno znaleźć jedno, w którym odgrywaliby pozytywną rolę. W opowiadaniach ze zbiorów prof. Kadłubca Żyd ma jedno hobby: nachodzenie i ciąganie po sądach swoich dłużników. Pozywa na przykład studenta za dwa pożyczone jajka. Żyd nie chce jednak równowartości dwóch…
Zaskakujące – nie dzielny Ondraszek, nie gópi Jonek, nie sprytny baca, ani też żaden szewczyk. Straszydła pozbyło się dwunastu śpiących studenciaków. A może straszydło trochę pozbyło się siebie samo. Po kolei: W Polsce na Babiej żyło straszne straszydło. Został by…
Ano, dawno temu rósł tam las, a w lesie ktoś postawił sobie izbę. I od izby wieś nazwano ‘Izdebna’, a potem ‘Istebna’. Prawda? Tak mówią nasze miejscowe podania. Koło izby w lesie ktoś czasem przeszedł, z czasem stała się ona…
Ano, jasne – z przemarszu na Wiedeń w 1683. Prawda? Tylko dlaczego właśnie o niej? Różne wojska latały się przez Śląsk Cieszyński jak tiry przez A4. Tatarzy, Szwedzi, Polacy, Prusacy, Węgrzy, podówczas nasi Czesi i Austriacy… i jeszcze najemnicy różnej…
W tym przypadku nasze stare bajki i podania dobrze odzwierciedlają historię. 1. Co się zgadza: – szańców strzegli wyznaczeni do tego miejscowi chłopi zwani „wybrańcami” – Turcy i wspierający ich Tatarzy stanowili dla Śląska Cieszyńskiego poważne zagrożenie – co najmniej…
Dlaczego zdolny chłopak uczący się na księdza został legendarnym zbójem? Zacznijmy od tego, że sama postać Ondraszka jest prawdziwa. Urodził się on w 1680 w porządnej rodzinie. Był najstarszym synem wójta Janowic k. Frydka. Dlaczego zszedł na złą drogę? Ano,…
Kolejna okazja będzie za rok: Z wielu cieszyńskich bajek wiemy o wielu skarbach ukrytych w cieszyńskiej ziemi. Zwykle jednak dostać się do nich nie można – strzegą ich siły nieczyste! Zwykle – z wyjątkiem Wielkiego Piątku. Na ów dzień siły…
Czy utopca można utopić? A może wysuszyć, jak rozjechaną żabę na asfalcie? Utopiec jest istotą magiczną – ma nadludzką siłę i może zmieniać postać, zamieniając się w niemal dowolne zwierzę. Utopca moża jednak przegnać, pojmać, a nawet zgładzić. O sposobach…
A czy Ryszard Macura był dobrym czy złym burmistrzem? NIE NIE NIE! Błagam, nie odpowiadaj na powyższe pytanie! Próbuję tu prowadzić cywilizowany, apolityczny blog o cieszyńskich bajkach! To pytanie retoryczne. Bo pomyśl: jeśli nie możemy się zgodzić co do włodarzy…
i jak zachować się w razie kontaktu z nimi? Zrób tak: paś trzy świnie pod Czantorią. Pozwól jednej się zgubić oraz wpaść do dziury. – Gdy znajdziesz już dziurę, wejdź w nią w celu wyprowadzenia świni. Zobaczysz grotę, w której,…
i jak zachować się w razie kontaktu z owymi? cz.1/2 Bądź ubogim kowalem z przymierającą głodem rodziną: – Przyjdzie do Ciebie wieczorem jakisik Pón i zażąda 300 podków i gwoździ do podkuwania koni. Jak je zrobisz, zaprowadzi Cię do jaskini,…
Ze źródeł historycznych wiemy, że na Śląsku Cieszyńskim pijaństwo długo było poważnym problemem. Walkę z nim toczyły m.in. wyznaniowe ‘ruchy wstrzemięźliwości’. Czy problem ów dotyczył jedynie ludzi? Z historycznych źródeł bajkowych, wiemy, że nie był on obcy także cieszyńskim utopcom.…
Wyjechały na saksy do Rajchu? Albo na zmywak pod Birmingham? Zniknęły, kiedy uregulowano rzeki. Co teraz robią nasze wasermóny? Może topią dalej, tylko gdzie indziej. W dzikich rzekach, dajmy na to, Syberii. A może i nie wyemigrowały. Może tylko cicho…
