Your blog category
Teorie, jak to bywa, są dwie: bajkowa i, ekhm, naukowa. Oceńcie je sami: Księżniczka Wanda wiedziała już, jaki czeka ją los i znała jest jedyny sposób, by go uniknąć. Kraków nie wydawał się jednak dobrym miejscem: Wanda wyobrażała sobie miejską…
W Biblii stoi coś niecoś o Mędrcach ze Wschodu, którzy przybyli złożyć hołd nowonarodzonemu w Betlejem dzięcieciu. W Biblii nie zachowała się jednak historia o tym, jak na trzech monarchów napaść mieli zbóje Madeja. Na szczęście prawdę o tym wydarzeniu…
Dokładnie 345 lat temu, w piątek, 13 listopada Roku Pańskiego 1680 zostaje ochrzczony pierwszy syn wójta Janowic k. Frydka. Na nazwisko ma Fuciman, na imię dostaje Ondrzej. Podobno wójt długo nie mógł mieć dzieci. Podobno kiedy modlitwy nie działały, o…
Wyjście sekretnego tunelu z cieszyńskiego zamku? Jaskinia, w której zbój schronił się przed pościgiem? A może miejsce, gdzie ukrył swoje skarby? Czym jest tajemnicza dziura w cieszyńskim rezerwacie ‘Kopce’? Miejscowe podania obstawiają dwa ostatnie typy. Według niektórych jeśli dobrze tam…
Tak, liczne cieszyńskie bajki nie pozostawiają wątpliwości – utopce przechodzą na emeryturkę. W zbiorach Józefa Ondrusza czytamy na przykład o utopcu Bernardzie ze Stonawy, który z racji podeszłego wieku był ‘na wymowie’ i topieniem już się nie parał. Przyjaźnił się…
Góry Szałas, Kozubowa i Rówina przybliżą się ku miastu i zasypią je na wieki… Wcześniej, na odgłos anielskich trąb, Jabłónków zaleją wody Olzy i Łomnej! Taki lokalne proroctwo zapisał Bogumił Hoff, ‘odkrywca Wisły’, podczas swoich podróży na Śląsk Cieszyński. W…
Dobry bób jest dobry – wiemy to my, teraz, u szczytu bobowego sezonu, wiedzieli to i nasi przodkowie. Bób w cieszyńskich bajkach pojawia niemal tak często, jak utopce: Istebniański siłacz Małyjurek po pokonaniu słynnego madziarskiego zapaśnika w Cieszynie, jako zapłaty…
Sprawa nabiera rumieńców, gdy dodamy, że w XX wieku Dobka funkcjonowała też jako ‘Dóbka’, a za Dobką właściwą znajduje się Dobka Ślepa. Czy tam Ślepa Dóbka. Niedawno dowiedzieliśmy się, że nazwa ‘Pierściec’ wcale nie pochodzi od piersi. Gdy pochylimy się…
Ze śląskocieszyńskich magicznych podań najbardziej lubię te krótkie i proste, bezpertensjonalne i raczej pozbawione morałów. Wspominałem o tym wiele razy: wiele z nich to żadne bojki do dziecek. To proste historie z życia, w które dawniej (choć wcale nie bardzo…
A od czego pochodzi nazwa Nierodzim? Teorie są trzy: dwie językoznawcze i jedna bajkowa. Ta bajkowa zapewne jest prawdziwa, te językoznawcze to jakieś bajki: TEORIA 1 Nierodzim to nazwa dzierżawcza od imienia ‘Nierodzim’. Że niby jakiś włościan, czy tam pierwszy…
Sezon kąpielowy w pełni. Uważajcie na siebie! Utopca w jego formie podstawowej poznać można po kilku rzeczach: stroju w barwach zielono-czerwonych, zimnej twarzy, pozostawianych po sobie mokrych plamach itd. Utopiec ma jednak kilka supermocy. Na przykład może zmienić się w…
‘I straszidło ji głowym łurwało. I kóniec’ – to moje ulubione zakończenie z cieszyńskich bajek. A dlaczego straszidło urwało dziołsze głowę? Bo nie znała odpowiedzi na zagadkę. Albo i bo nie nakarmiła głodnych zwierząt. Ale od początku: Była sobie dziołcha.…
Obcokrajowcy łamią sobie na niej język, Polacy natomiast dziwnie się uśmiechają. Fajna wieś pod Skoczowem, gdzie zaczyna się Żabi Kraj, raj utopców i rowerzystów. Dlaczego Pierściec nazywa się Pierściec? Nie, nic z tych rzeczy, małe świntuchy. Mądrzy etymologowie prawią, iż…
Mokra śmierć to wcale nie koniec twych kłopotów! Po ugryzieniu wampira możesz zostać wampirem, po ataku zombie – zombie. Ale po utopieniu nie zostaniesz utopcem. Tak byłoby za dobrze. Utopce bowiem zbierają dusze swoich ofiar… … i trzymają je w…
Spokojnie – żodyn nie urzmił. Śmierć po prostu wpadła na chrzciny. W gości. Konkretnie w charakterze chrzestnej. Było to tak: Biedny chłop miał dziewięć dziecek. Jak urodziło mu się ostatnie, to nikt nie chciał iść za chrzestnych. Ulitowała się sama…
Ile pszenicy wyrośnie z jednego ziarna za 7 lat? A. 120.7 t. B. 17.8 t. C. 7373 t. D. tyle, że styknie A ile hektarów można by nią obsiać? Odpowiedź poniżej. Ale dlaczego pytam? Ano, jest u nas taka bajka:…
A. Zielóno. B. Modro. C. Czerwóno. D. Koloru łutopcowygo! Historia jest taka: Były raz na dziedzinie tańce. Na tańce przyszła szwarno dziołcha. Tańcowała wesoło i bez pamięci, ale gdy wybiła północ nagle posmutniała. Chłopcy ze wsi postanowili odprowadzić ją do…
Tak, to się zdarza. Na szczęście nie każde spotkanie z utopcem musi skończyć się utopieniem! W cieszyńskich podaniach nadzwyczaj często pojawia się motyw utopca, który potrzebuje podwózki do szwagra, albo i przewozu dobytku przy przeprowadzce. Zwykle wskakiwał taki chłopu na…
Jeden poprosił kiedyś o nocleg u miejscowej gaździny. Ta zgodziła się, a kiedy przygotowała posłanie, Cygón położył nogi na poduszkę, a głowę na drugą stronę łóżka. Zapytany, czy aby się nie pomylił, odparł: – Niy paniczko. Dyć jakby nie ty…
Słynną w Europie bajkę o cygańskiej zupie z grabiowego kołka opowiadano i u nas. Przepisów na zupę z kołka jest wiele. Są zróżnicowane, zwykle zależnie od geografii, tradycji kulinarnych i dostępności produktów w danej lokalizacji. Jak wygląda sprawa na Śląsku…
